दक्षिण एशीया नेटवर्क टेलिभिजन, काठमाडौ असोज २६ गते । उद्यमशीलताको विकास, लगानी विस्तार र नेपालको आर्थिक रूपान्तरणका विषयमा केन्द्रित ‘इन्टरप्रेनर्स मिट २०२६’ काठमाडौंमा सम्पन्न भएको छ। ‘इन्टरप्रेनर्स क्लब ग्लोबलको आयोजनामा सम्पन्न कार्यक्रममा उद्यमी, बैंकिङ क्षेत्रका नेतृत्वकर्ता, व्यवस्थापन विज्ञ तथा अन्तर्राष्ट्रिय क्षेत्रमा कार्यरत नेपाली प्रतिनिधिहरूले नेपालको उद्यमशीलता र आर्थिक विकासका चुनौतीबारे धारणा राखे ।
कार्यक्रमको अध्यक्षता ग्लोबल सीईओ डा. शम्भु पोखरेलले गरेका थिए। कार्यक्रममा क्यालिफोर्नियाको हर्कुलिस सिटीका काउन्सिलम्यान तथा भावी मेयरका रूपमा परिचित दिली भट्टराई, नबिल बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मनोज ज्ञवाली, साखा ग्रुपका अध्यक्ष तथा नेपाल–अमेरिका चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष किरण साखा, क्यानडाका व्यवस्थापन परामर्शदाता डा. मित्र काफ्ले र चीनबाट विद्यावारिधि गरेका युवा अनुसन्धानकर्ता डा। निराजन ढुंगानाले वक्ताका रूपमा धारणा राखेका थिए।
कार्यक्रममा डा. शम्भु पोखरेलले नेपालमा एक लाख उद्यमी निर्माण गर्ने लक्ष्य घोषणा गर्दै उद्यमशीलताको विस्तारलाई मुलुकको आर्थिक रूपान्तरणसँग जोड्नुपर्ने बताए। उनले उद्यमीको संख्या बढाउने, नयाँ व्यावसायिक अवसर सिर्जना गर्ने र नेपाली उद्यमीलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारसँग जोड्ने दिशामा पहल आवश्यक रहेको धारणा राखे।
नेपालमा रोजगारी सिर्जना, उत्पादन वृद्धि, नवप्रवर्तन र लगानी आकर्षित गर्न उद्यमशीलताको वातावरण निर्माण गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए। उद्यमशीलता विकासलाई व्यक्तिगत व्यवसाय स्थापनामा मात्र सीमित नराखी राष्ट्रिय आर्थिक विकासको रणनीतिक आधार बनाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो।
यस्तै कार्यक्रममा बोल्दै क्यालिफोर्नियाको हर्कुलिस सिटीका काउन्सिलम्यान दिली भट्टराईले नेपालमा आर्थिक तथा व्यावसायिक क्षेत्रको विकासका लागि सरकारले नीतिगत घोषणामा मात्र सीमित नभई व्यावहारिक र प्रभावकारी कदम चाल्नुपर्ने बताए।
उद्यमी तथा व्यवसायीले सामना गरिरहेका समस्यालाई सम्बोधन गर्न सरकारी कार्यप्रणालीमा सुधार र कार्यान्वयनमा सक्रियता आवश्यक रहेको उनको धारणा थियो। आर्थिक विकासका लक्ष्य हासिल गर्न सरकारको प्रतिबद्धता व्यवहारमा देखिनुपर्नेमा उनले जोड दिए।
यसैगरी नबिल बैंकका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत मनोज ज्ञवालीले उद्यमशीलता प्रवर्द्धनका लागि बैंकिङ प्रणाली र सरकारी नियामकीय व्यवस्था दुवै सहयोगी हुनुपर्ने बताए। उनका अनुसार बैंकहरूले कर्जा प्रवाह गर्दा जोखिम व्यवस्थापन, नियामकीय प्रावधान र वित्तीय अनुशासनलाई ध्यान दिनुपर्ने हुन्छ। तर, सरकारी प्रणाली तथा नीतिगत व्यवस्थाले बैंकहरूलाई योग्य ऋणी र सम्भावनायुक्त व्यवसायमा कर्जा प्रवाह गर्न थप सहज वातावरण प्रदान गर्नुपर्ने आवश्यकता उनले औँल्याए।
उद्यमीले आवश्यक वित्तीय स्रोत प्राप्त गर्न सकेमा नयाँ व्यवसाय स्थापना, निजी क्षेत्रको विस्तार र आर्थिक गतिविधिमा वृद्धि गर्न सहयोग पुग्ने विषय पनि कार्यक्रममा उठाइएको थियो।
साखा ग्रुपका अध्यक्ष तथा नेपाल–अमेरिका चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष किरण साखाले नेपालमा व्यवसाय सञ्चालन गर्दा सफलताको आधार स्पष्ट व्यावसायिक वातावरणभन्दा पनि कहिलेकाहीँ भाग्यमा निर्भर रहेको अनुभूति हुने बताए। उनले नेपालमा व्यवसाय गर्ने वातावरणलाई थप व्यवस्थित, अनुमानयोग्य र लगानीमैत्री बनाउनुपर्ने आवश्यकतामाथि जोड दिएका थिए। नीतिगत अनिश्चितता तथा व्यवसाय सञ्चालनका क्रममा आइपर्ने चुनौती कम गर्न सकेमा उद्यमीले दीर्घकालीन योजना बनाउन र लगानी विस्तार गर्न सहज हुने उनको भनाइ थियो।
यसैगरी चीनबाट विद्यावारिधि गरेका युवा अनुसन्धानकर्ता डा. निराजन ढुंगानाले नेपालको आर्थिक विकासका कार्ययोजनाहरू थप विस्तृत विश्लेषणमा आधारित हुनुपर्ने बताए।
आर्थिक लक्ष्य निर्धारण गर्नु मात्र पर्याप्त नहुने उल्लेख गर्दै उनले ती लक्ष्य हासिल गर्ने आधार, कार्यान्वयनका चरण, आवश्यक स्रोतसाधन तथा अपेक्षित परिणामको स्पष्ट विश्लेषण आवश्यक रहेको धारणा राखे। तथ्य र अनुसन्धानमा आधारित योजना निर्माण तथा त्यसको प्रभावकारी कार्यान्वयनले आर्थिक नीतिलाई परिणाममुखी बनाउन सहयोग गर्ने विषय उनले उठाए।
कार्यक्रममा क्यानडाका व्यवस्थापन परामर्शदाता डा. मित्र काफ्लेले पनि व्यवस्थापन, उद्यमशीलता र व्यावसायिक विकासका विषयमा आफ्नो धारणा प्रस्तुत गरेका थिए। नेपालमा उद्यमशीलताको विकासका लागि सरकारी निकाय, बैंक तथा वित्तीय संस्था, निजी क्षेत्र, अनुसन्धानकर्ता र अन्तर्राष्ट्रिय सञ्जालबीच सहकार्य आवश्यक रहेको सन्देश कार्यक्रमबाट आएको थियो।
कार्यक्रमले नेपालको व्यावसायिक वातावरण, वित्तीय पहुँच, नीतिगत सुधार र आर्थिक योजनाको कार्यान्वयनबारे निजी क्षेत्र तथा विज्ञहरूबीच छलफलको अवसर प्रदान गरेको छ। कार्यक्रममा उठेका विषयले नेपालमा नयाँ उद्यम स्थापना, लगानी विस्तार र रोजगारी सिर्जनाका लागि अनुकूल वातावरण निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकतालाई पुनः उजागर गरेको छ।
